Jaajuuska Bulshadiisa Ka Raaca Cadawgooda Waxaa u Kulmay Xumaan oo Idil.

Waxaa jira dhaqamo uu aadanaha ka midaysan yahay, diimaha la aaminsan yahay dhamaantoodna ay wada qirayaan. Waxaa ka mid ah; Run sheega, Geesinamada, Deeqsinimada,iwm. Waxaa kaloo ka mid ah neceybka qofka Jaajuuska ah ee bulshadiisa ka raaca cadawga ka soo horjeeda.

Qofka noocaa ah waxaa u kulmay xumaan oo idil, waa beenaale, fulay ah oo naftiisa waxaan ahayn aan dan ka lahayn. Sidaa darteed dhamaan qawaaniinta iyo sharciyada aadanaha u dajisan, ha ahaado mid uu Ilaahay u jideeyay ama mid ay iyagu qorteen, waxay ka midaysan yihiin in shaqsiga noocaa ah aan loo nixin oo sida ugu naxariista daran looga fogeeyo dhibkiisa mujtamaca.

Kacdoonada sida aadka ah ula soo dagaalamay jawaasiista waxaa ka mid ahaa ururka ANC ee u soo halgamay xoriyadda dadka madowga ah ee Koonfur Afrika waxaana jirta in sannadkii 1985-kii ayaa markii ugu horeysay caalamka laga daawaday qof inta madaxa loo galiyay lug baabuur ama gaari oo laga buuxiyay batrool lagu shiday oo siduu u holcayay ku basbeelay.

Waxaa talabadaa naxdinta leh oo loo yaqaano (Necklacing) lagu fulin jiray qof kasta oo madaw ah oo ka mid noqda booliska cadaankii midabtakoorka ku dhaqmayey, gudiyada magaalada (town councilors), iyo qof kasta oo lagu cadeeyo inuu jaajuus u yahay cadaanka. Shaki kuma jiro inuu falka noocaa ah yahay mid naxdin leh oo diinteena iyo diimaha kaleba aanay ogolayn. Taasoo jirta, hadana waxa ku kalifay inay sidaa ula dhaqmaan waa dambiyadii ay ka galayeen xubnaha wada halganka lagu xoreynayo dadka madawga ah oo iyagaa qudhooda ay ka midka ahaayeen waxaana loo adeegsan jiray inay soo jaajuusaan, soo qabqabtaan oo ay la soo dagaalamaan dhalinyarada halganka ku jirta iyo siyaasiyiinta ANC ama madaxda ururada shaqaalaha (trade unions) ee dadka madawga ah.

Sidoo kale hadii aynu eegno kacdoonadii ka dhacay wadamada Algeria,Vietnam,Eretria iyo mid kasta oo gobanimadoon ahaa, jawaasiista iyo kuwa la socda gumaysiga waxay ahaayeen kuwo faquuqan oo ay bulshada ula dagaalantay si naxariis la’aan iyadoo sharciyada u yaala dawladaha ay ciqaab dil ama xabsi daa’in ku qaada qofkii ay ku helaan inuu jaajuus u yahay cadaw ay is hayaan waxaana jirta in dadka gumeysiga neceb ay aaminsan yahiin in Ummad aan jawaasiista iyo kuwa gumaysiga la socda aan iska soocin oo si adag ula dagaalamin guul ma gaarto.

Sida la ogyahay shacabka Somaliyeed ayaa gabi ahaantii wuxuu caan ku ahaa weligii nacaybka jawaasiista iyo qofka cadawgooda la socda iyadoo xiligii soomaalidu ay xornimada u dagaalameysay dadka cadawga u adeega ama jaasuuska u ah ay ahaayeen fara ku tiris. Intaa yaree la socota gumaysigana ma dhici jirin in inta dabada laga soo laado lagu amro inay baxaan oo la soo dagaalama gobanimadoonka.

Waqtigan adag ee Soomaaliya ay ku jirto marka la qiimeeyo jawaasiista Soomaalida ah ee cadawga u adeega gaar ahaan Itoobiya xargaha ayey goosteen oo waa tiro beeleen waxaana qaarkood ay jagooyin sare ka hayaan Dawlada Soomaaliya sida Golaha Wasiirada,xildhibaanada Baarlamaanka, Madaxda Maamul Goboleedyada,Saraakiisha Ciidamada iyo kuwa NGO’yada iyadoo ay noqdeen kuwa aan qarsooneyn oo ku faana in ay jawaasiis u yahiin ajnabiga waxaana ay aaminsanyahiin qofkii aan jaajuus u noqon ajnabiga welibana Itoobiya inuu wax jago ama xil dawladeeda heli karin.

Ugu dambeyntii Qofka sidaa isu-duleeyay oo ummaddiisa cadawgeeda u jaajuusa sow maaha mid Aduun iyo Aakhiraba seegay.

Xigasho: Abdulahi Nur Colombo

Fikradaha Akhristayaasha (0)




ad




Wararka

Daawo Gobay Wadani ah Abwaan Bashiir Abdi Yuusuf
- Sep 18, 2018
Gabay Guubaabo Wadani ah iyo Abwaan Bashiir Abdi Yuusuf Daawasho Wacan.
O N L F iyo Ethiopia oo wada hadal Uga bilawday Asmara
- Sep 18, 2018
Waxaa magaalada Asmara ee xarunta dalkaERITREA ku kulmay Wefti kasocda Dowladda Itoobiya iyo Madaxada ...
Deg Deg Daawo:Jabhada ONLF iyo Ethiopia oo hesiis kala saxiixday.
- Sep 18, 2018
Deg Deg Daawo:Jabhada ONLF iyo Ethiopia oo hesiis kala saxiixday.
Deg deg:Go’aamo Hordhaca oo kasoo baxay wada Hadalkii ONLF iyo Itobiya.
- Sep 18, 2018
Waxaa Fiidnimadii caawa kasoo dhamaaday magaalada Asmara ee xarunta dalka Eritrea wada Hadalo Halkaasi ...
Deg Deg Daawo: Somaliya iyo Ethiopia Oo ku Guulaystay inay Heshiisiiyan Jabuuti iyo Eritrea
- Sep 18, 2018
Deg Deg Daawo: Somaliya iyo Ethiopia Oo ku Guulaystay inay Heshiisiiyan Jabuuti iyo Eritrea
Daawo Qoomiyadihii Aan Oromada ahaynoo Is Bahaystay Lana wareegay Adis ababa
- Sep 18, 2018
Waxaa Magaalada ADIS ABABA ee xarunta Dalka ethiopia ka socda dagaal aad ukulul oo ...
Daawo Abwaan Ahmed Budul oo Dhaanto Amaan Cajiib ah utiriyay Ahmed Madoobe
- Sep 18, 2018
Dhaanteeye Ahmed Budul ismaaciil ayaa maanso dhaanto amaan ah utiriyay Maamul Goboleedka Jubbaland Daawasho ...
Nuxurka warbixinta Wargayska Bloomberg kaqoray Go’aanka Jabhada ONLF & Wada Hadalka Itobiya.
- Sep 18, 2018
Ururka mucaaradka ah ee Itobiya dagaalka kula Jiray ayaa sheegay in ay dalbanayaan afti ...
Topnews: EPRDF oo shirwayne aan caadi ahayn Laysugu Yeedhay & Abiy oo seeftu saaran tahay.
- Sep 18, 2018
Isbahaysiga EPRDF ee Talada dalka Itobiya mudada dheer kasoo ariminayay oo kaduulaya xaalada cakiran ...
Daawo:Isbitaalka wayn ee magalada Godey oo Noqday Goob Qashin Qub ah.
- Sep 18, 2018
Waa muqaal Argagax leh oo muujinaya sida uu u dayacan yahay Isbitaalka wayn ee ...