Jaajuuska Bulshadiisa Ka Raaca Cadawgooda Waxaa u Kulmay Xumaan oo Idil.

Waxaa jira dhaqamo uu aadanaha ka midaysan yahay, diimaha la aaminsan yahay dhamaantoodna ay wada qirayaan. Waxaa ka mid ah; Run sheega, Geesinamada, Deeqsinimada,iwm. Waxaa kaloo ka mid ah neceybka qofka Jaajuuska ah ee bulshadiisa ka raaca cadawga ka soo horjeeda.

Qofka noocaa ah waxaa u kulmay xumaan oo idil, waa beenaale, fulay ah oo naftiisa waxaan ahayn aan dan ka lahayn. Sidaa darteed dhamaan qawaaniinta iyo sharciyada aadanaha u dajisan, ha ahaado mid uu Ilaahay u jideeyay ama mid ay iyagu qorteen, waxay ka midaysan yihiin in shaqsiga noocaa ah aan loo nixin oo sida ugu naxariista daran looga fogeeyo dhibkiisa mujtamaca.

Kacdoonada sida aadka ah ula soo dagaalamay jawaasiista waxaa ka mid ahaa ururka ANC ee u soo halgamay xoriyadda dadka madowga ah ee Koonfur Afrika waxaana jirta in sannadkii 1985-kii ayaa markii ugu horeysay caalamka laga daawaday qof inta madaxa loo galiyay lug baabuur ama gaari oo laga buuxiyay batrool lagu shiday oo siduu u holcayay ku basbeelay.

Waxaa talabadaa naxdinta leh oo loo yaqaano (Necklacing) lagu fulin jiray qof kasta oo madaw ah oo ka mid noqda booliska cadaankii midabtakoorka ku dhaqmayey, gudiyada magaalada (town councilors), iyo qof kasta oo lagu cadeeyo inuu jaajuus u yahay cadaanka. Shaki kuma jiro inuu falka noocaa ah yahay mid naxdin leh oo diinteena iyo diimaha kaleba aanay ogolayn. Taasoo jirta, hadana waxa ku kalifay inay sidaa ula dhaqmaan waa dambiyadii ay ka galayeen xubnaha wada halganka lagu xoreynayo dadka madawga ah oo iyagaa qudhooda ay ka midka ahaayeen waxaana loo adeegsan jiray inay soo jaajuusaan, soo qabqabtaan oo ay la soo dagaalamaan dhalinyarada halganka ku jirta iyo siyaasiyiinta ANC ama madaxda ururada shaqaalaha (trade unions) ee dadka madawga ah.

Sidoo kale hadii aynu eegno kacdoonadii ka dhacay wadamada Algeria,Vietnam,Eretria iyo mid kasta oo gobanimadoon ahaa, jawaasiista iyo kuwa la socda gumaysiga waxay ahaayeen kuwo faquuqan oo ay bulshada ula dagaalantay si naxariis la’aan iyadoo sharciyada u yaala dawladaha ay ciqaab dil ama xabsi daa’in ku qaada qofkii ay ku helaan inuu jaajuus u yahay cadaw ay is hayaan waxaana jirta in dadka gumeysiga neceb ay aaminsan yahiin in Ummad aan jawaasiista iyo kuwa gumaysiga la socda aan iska soocin oo si adag ula dagaalamin guul ma gaarto.

Sida la ogyahay shacabka Somaliyeed ayaa gabi ahaantii wuxuu caan ku ahaa weligii nacaybka jawaasiista iyo qofka cadawgooda la socda iyadoo xiligii soomaalidu ay xornimada u dagaalameysay dadka cadawga u adeega ama jaasuuska u ah ay ahaayeen fara ku tiris. Intaa yaree la socota gumaysigana ma dhici jirin in inta dabada laga soo laado lagu amro inay baxaan oo la soo dagaalama gobanimadoonka.

Waqtigan adag ee Soomaaliya ay ku jirto marka la qiimeeyo jawaasiista Soomaalida ah ee cadawga u adeega gaar ahaan Itoobiya xargaha ayey goosteen oo waa tiro beeleen waxaana qaarkood ay jagooyin sare ka hayaan Dawlada Soomaaliya sida Golaha Wasiirada,xildhibaanada Baarlamaanka, Madaxda Maamul Goboleedyada,Saraakiisha Ciidamada iyo kuwa NGO’yada iyadoo ay noqdeen kuwa aan qarsooneyn oo ku faana in ay jawaasiis u yahiin ajnabiga waxaana ay aaminsanyahiin qofkii aan jaajuus u noqon ajnabiga welibana Itoobiya inuu wax jago ama xil dawladeeda heli karin.

Ugu dambeyntii Qofka sidaa isu-duleeyay oo ummaddiisa cadawgeeda u jaajuusa sow maaha mid Aduun iyo Aakhiraba seegay.

Xigasho: Abdulahi Nur Colombo

Fikradaha Akhristayaasha (0)




ad




Wararka

War Degdeg Gudoomiyaha Gobalka Banaadir oo Holka Laga Qaaday Loons Magacaabay
- Jan 21, 2018
Deg'Deg Maxamed Cabdulaahi Farmaajo ayaa goor dhow Deg'Deg Maxamed Cabdulaahi Farmaajo ayaa goor dhow ...
Deg Deg Daawo Shirkii Jaraa’id ee Muuse Biixi
- Jan 20, 2018
Deg Deg Daawo Shirkii Jaraa'id ee Muuse Biixi oo  dhinacyo badan taabanaya
Daawo doorashadii Madaxweynaha Ismaamulka Banaadir Land
- Jan 20, 2018
Daawo doorashadii Madaxweynaha Ismaamulka Banaadir Land
Daawo Gudomiye ha Baarlamaanka Soomaaliya Jawaari oo Taabit Kabaha. ..
- Jan 20, 2018
Daawo Gudomiye ha Baarlamaanka Soomaaliya Jawaari oo Taabit Kabaha. ..
Daawo barnaamijka hormarinta Degmada Goldogob
- Jan 20, 2018
Daawo barnaamijka hormarinta Degmada Goldogob
Daawo Dhaqan Xumida Maamulka Abdi Iley Say Dadka U Cayaan iyo Waalida Waxa Haysta
- Jan 20, 2018
Ninka aaminsan ninka cajaladan soo duubay ( Cabdi iley) inuu dan umadeed ka shaqaynayo ...
Kala yaaca & kala haadka Taliska Adis Ababa kusoo fooleh yaa u noolaada + Maanso- By: Xaaji M/rashiid
- Jan 20, 2018
Kala yaaca & kala haadka Taliska Adis Ababa kusoo fooleh yaa u noolaada + ...
Hay’ada HRW oo Taliska Wayaanaha Cambaaraysay.
- Jan 20, 2018
Warbixin sanadeedkii hay’ada Human Rights Warch ee sanadkii tagay ee 2017 ayaa siwayn loogu ...
Boko Xaraam oo sheegtay in ay 25 askari ka dishay milatariga Niger
- Jan 20, 2018
Mintidiinta kooxda Boko Xaraam ee xiriirka la leh kooxda la baxday dowladda Islaamka ayaa ...
Sisi oo markale u tartamaya madaxtinimada Dalka Masar
- Jan 20, 2018
Madaxweynaha Masar Abdel-Fattah al-Sisi ayaa xaqiijiyay in uu doonaayo inuu u tartamo doorashada xigta ...