Jaajuuska Bulshadiisa Ka Raaca Cadawgooda Waxaa u Kulmay Xumaan oo Idil.

Waxaa jira dhaqamo uu aadanaha ka midaysan yahay, diimaha la aaminsan yahay dhamaantoodna ay wada qirayaan. Waxaa ka mid ah; Run sheega, Geesinamada, Deeqsinimada,iwm. Waxaa kaloo ka mid ah neceybka qofka Jaajuuska ah ee bulshadiisa ka raaca cadawga ka soo horjeeda.

Qofka noocaa ah waxaa u kulmay xumaan oo idil, waa beenaale, fulay ah oo naftiisa waxaan ahayn aan dan ka lahayn. Sidaa darteed dhamaan qawaaniinta iyo sharciyada aadanaha u dajisan, ha ahaado mid uu Ilaahay u jideeyay ama mid ay iyagu qorteen, waxay ka midaysan yihiin in shaqsiga noocaa ah aan loo nixin oo sida ugu naxariista daran looga fogeeyo dhibkiisa mujtamaca.

Kacdoonada sida aadka ah ula soo dagaalamay jawaasiista waxaa ka mid ahaa ururka ANC ee u soo halgamay xoriyadda dadka madowga ah ee Koonfur Afrika waxaana jirta in sannadkii 1985-kii ayaa markii ugu horeysay caalamka laga daawaday qof inta madaxa loo galiyay lug baabuur ama gaari oo laga buuxiyay batrool lagu shiday oo siduu u holcayay ku basbeelay.

Waxaa talabadaa naxdinta leh oo loo yaqaano (Necklacing) lagu fulin jiray qof kasta oo madaw ah oo ka mid noqda booliska cadaankii midabtakoorka ku dhaqmayey, gudiyada magaalada (town councilors), iyo qof kasta oo lagu cadeeyo inuu jaajuus u yahay cadaanka. Shaki kuma jiro inuu falka noocaa ah yahay mid naxdin leh oo diinteena iyo diimaha kaleba aanay ogolayn. Taasoo jirta, hadana waxa ku kalifay inay sidaa ula dhaqmaan waa dambiyadii ay ka galayeen xubnaha wada halganka lagu xoreynayo dadka madawga ah oo iyagaa qudhooda ay ka midka ahaayeen waxaana loo adeegsan jiray inay soo jaajuusaan, soo qabqabtaan oo ay la soo dagaalamaan dhalinyarada halganka ku jirta iyo siyaasiyiinta ANC ama madaxda ururada shaqaalaha (trade unions) ee dadka madawga ah.

Sidoo kale hadii aynu eegno kacdoonadii ka dhacay wadamada Algeria,Vietnam,Eretria iyo mid kasta oo gobanimadoon ahaa, jawaasiista iyo kuwa la socda gumaysiga waxay ahaayeen kuwo faquuqan oo ay bulshada ula dagaalantay si naxariis la’aan iyadoo sharciyada u yaala dawladaha ay ciqaab dil ama xabsi daa’in ku qaada qofkii ay ku helaan inuu jaajuus u yahay cadaw ay is hayaan waxaana jirta in dadka gumeysiga neceb ay aaminsan yahiin in Ummad aan jawaasiista iyo kuwa gumaysiga la socda aan iska soocin oo si adag ula dagaalamin guul ma gaarto.

Sida la ogyahay shacabka Somaliyeed ayaa gabi ahaantii wuxuu caan ku ahaa weligii nacaybka jawaasiista iyo qofka cadawgooda la socda iyadoo xiligii soomaalidu ay xornimada u dagaalameysay dadka cadawga u adeega ama jaasuuska u ah ay ahaayeen fara ku tiris. Intaa yaree la socota gumaysigana ma dhici jirin in inta dabada laga soo laado lagu amro inay baxaan oo la soo dagaalama gobanimadoonka.

Waqtigan adag ee Soomaaliya ay ku jirto marka la qiimeeyo jawaasiista Soomaalida ah ee cadawga u adeega gaar ahaan Itoobiya xargaha ayey goosteen oo waa tiro beeleen waxaana qaarkood ay jagooyin sare ka hayaan Dawlada Soomaaliya sida Golaha Wasiirada,xildhibaanada Baarlamaanka, Madaxda Maamul Goboleedyada,Saraakiisha Ciidamada iyo kuwa NGO’yada iyadoo ay noqdeen kuwa aan qarsooneyn oo ku faana in ay jawaasiis u yahiin ajnabiga waxaana ay aaminsanyahiin qofkii aan jaajuus u noqon ajnabiga welibana Itoobiya inuu wax jago ama xil dawladeeda heli karin.

Ugu dambeyntii Qofka sidaa isu-duleeyay oo ummaddiisa cadawgeeda u jaajuusa sow maaha mid Aduun iyo Aakhiraba seegay.

Xigasho: Abdulahi Nur Colombo

Fikradaha Akhristayaasha (0)




ad




Wararka

JIG JIGA. XEELADA GUMEYSIGU KU BAHDILO SHACABKA KA DIBNA DAREEN CABSI IYO ARGAGAX LUGU BEERRO 1884.
- Apr 22, 2018
Lancetser house wuxuu ku yaalaa jidka weyn ee soo galla madasha looga arrimiyo dalkan ...
Kuuriyada Waqooy oo Ku Dhawaaqday Hakinta Hubka Nukleerka Ah.
- Apr 22, 2018
Hadalkii ay ku sheegtay Kuuriyad Woqooyi in ay hakinayso barnaamijkeeda nukliyeerka iyo tijaabada gantaalaha, ...
Dad Shacab Ah oo Lagu Xidh Xidhay Dhulka Axmaarada & Xiisad Kadhalatay.
- Apr 22, 2018
Wararka naga soo gaadhaya Magaalada Bahardar ee xarunta Gobolka Axmaarada ayaa sheegaya in todobaadkan ...
Khilaaf Xoogan oo Sookala Dhex Galay Raysal-wasaaraha Itoobiya & Hogaanka Ciidamada.
- Apr 22, 2018
Wararka naga soo gaadhaya wadanka Gumaysiga Itoobiya ayaa sheegaya in uu soo shaac baxay ...
Xiisadii Gobolka Shiniile oo Adkaatay & Ciidamo Halkaas Loodirayo.
- Apr 22, 2018
Wararka naga soo gaadhaya Gobolka Shiniile ee Galbeedka wadanka Ogadenia ayaa sheegaya in gabi ...
Dibu-curasho mise dulmi-curasho?
- Apr 22, 2018
Wiilka aan madixiisu tin cad lahayn (Barbaar) Ee kaligii 30 gabdhood oo ugub ah ...
Xaalada Qasan ee Ethiopia iyo Kacdoonka Ka Biloowday Gobalka Shiniile
- Apr 22, 2018
Waxaan Idiin soo gudbinaynaa Waraysi Kusaabsan Xaalada Qasan ee Ethiopia iyo Kacdoonka Ka Biloowday Gobalka ...
XEERKA GABDHAHA XABSI MA KU JIREY?
- Apr 22, 2018
Magaca Eebbe aan ku bilaabo, Nabiga na aan naxariis iyo nabad gelyo Alle u ...
War deg deg ah Bashiir_Ahmed_Makhtal ayaa hadda ka degay dalka Canada isaga oo 12 sano dulmi ugu xidhnaa Itoobiya.
- Apr 21, 2018
? Marka hore waxaa mahad oo dhan iska leh Allaah -swt, oo qaddaray ...
Vladimir Putin oo Diyaar U Ah Inuu Trump La Kulmo.
- Apr 21, 2018
Wasiirka Arimaha Dibada Ruushka Sergei Lavrov ayaa sheegay in madaxweyne Vladimir Putin uu doonayo ...